شرح و تفسير توحيد ذات و صفات خداوند اين فراز در حقيقت يك دورهء كامل خداشناسى است . امير مؤمنان ( ع ) در اين بخش ، در عبارات بسيار كوتاه و فشرده و پر معنى ، به گونه‌اى خداوند را معرّفى فرموده كه از آن بالاتر تصوّر نمىشود و اگر تمام درسهاى توحيد و خداشناسى را جمع كنيم چيزى فراتر از آن نخواهد بود . در اين فراز پنج مرحله براى معرفت و شناخت خداوند ذكر فرموده كه مىتوان آنها را اين گونه خلاصه كرد : 1 - شناخت اجمالى و ناقص 2 - شناخت تفصيلى 3 - مقام توحيد ذات و صفات 4 - مقام اخلاص 5 - مقام نفى تشبيه . در آغاز مىفرمايد : « سرآغاز دين معرفت و شناخت خداست » ( أوّل الدّين معرفته ) . بدون شك دين در اين جا به معنى مجموعهء عقايد و وظايف الهى و اعمال و اخلاق است و روشن است كه سرآغاز اين مجموعه و پايهء اصلى آن « معرفة اللّه » مىباشد ، بنا بر اين شناخت خدا هم گام اوّل است و هم پايهء اصلى براى تمام اصول و فروع دين كه بدون آن ، اين درخت پربار هرگز به ثمر نمىنشيند . اين كه بعضىها پنداشته‌اند قبل از معرفت خدا ، چيز ديگرى نيز وجود دارد و آن مسألهء تحقيق در بارهء دين و وجوب مطالعه و نظر است ، اشتباه بزرگى است . زيرا وجوب تحقيق اوّلين واجبات است ولى شناخت خدا اوّلين پايهء دين است يا به تعبير ديگر تحقيق مقدّمه است و شناخت خداوند نخستين مرحلهء ذى المقدمه مىباشد . « 1 »

--> ( 1 ) مرحوم « مغنيه » دانشمند شهير در شرح خود به نام « فى ظلال نهج البلاغة » اين را به معناى اطاعت و انقياد در اوامر و نواهى خدا ذكر كرده و « شارح خويى » - رضوان اللّه تعالى عليه - نيز قبل از آن همين معنى را انتخاب كرده است . اگر منظورشان اطاعت به معناى وسيع كلمه است كه حتّى امور اعتقادى را نيز شامل شود صحيح است و اگر تنها در جنبه‌هاى عملى باشد ايراد بالا بر آنها وارد است .